Petr Kellner không trả lời phỏng vấn, luôn né tránh cánh phóng viên ảnh. Nếu như trên internet có hình ảnh của Petr, thì đó là những tấm ảnh từ thời ông còn nghèo khổ. Không ai biết Petr và gia đình của ông sống ở đâu. Vì thế người ta đồn đại rằng, Petr phải làm như vậy vì ông sợ “mafia Nga trả thù”…

Tin đồn là vậy, nhưng người ta nói rằng, nhiều năm qua Petr chỉ tiếp xúc với báo chí bằng thư điện tử (e-mail). Hoặc giả nếu cần thiết lắm thì thông qua một người trung gian. Còn khi họp Hội đồng quản trị Tập đoàn PPF Group của ông thì ông thường cử phái viên thay thế mình. Không rõ với “mafia Nga” thì như thế nào, nhưng Petr quả là gắn bó với nước Nga. Phần lớn giá trị tài sản của ông – được Forbes đánh giá là 9 tỉ USD – có được là từ Nga. Tin tức tốt lành mới nhất của Petr cũng đến từ Nga: Cục chống độc quyền liên bang Nga chấp thuận đơn của PPF Group mua lại mạng lưới bán lẻ Eldorado với 1.500 cửa hàng bán đồ điện tử gia dụng. Và trước đó, Tòa thượng thẩm Nga ra phán quyết cho phép PPF Investments (thuộc PPF Group) mua lại 38,46% cổ phiếu của Hãng bảo hiểm Yngosstrakh.

Ra đi đúng thời điểm

Vào năm 1991, Petr Kellner, 27 tuổi, vẫn còn là nhà kinh tế vô danh đề nghị sếp Stephan Popovich tại nhà máy sản xuất đồ pha lê danh tiếng cho mình vay 40 triệu Kurona (tương đương 2 triệu USD) để thành lập quỹ tín dụng, tham gia vào mua bán cổ phiếu. Popovich hết sức ngạc nhiên trước ý đồ táo bạo của thuộc cấp, nên đã đồng ý chi số tiền theo yêu cầu. Đây cũng chính là số vốn để Petr khởi đầu với PPF – quỹ tín dụng đầu tiên mà những năm 1992 – 1994 có hơn 200 ngàn người Czech tin tưởng gửi tiền vào đó. Nhờ đó, quỹ đã mua được cổ phiếu của 202 xí nghiệp, nhà máy đang trong quá trình cổ phần hóa với tổng giá trị 5 tỉ Kurona.

Với nước Nga, ngay từ năm 1993, Petr thành lập Quỹ đầu tư “Petr Đại đế” và mua cổ phiếu của các ngành điện năng, dầu khí, bất động sản…Tuy thế, đến năm 1996 khi kinh doanh đang phát triển, Petr có điều kiện để mở rộng, liên kết các lĩnh vực thì đột nhiên Quỹ đầu tư “Petr Đại đế” ngừng hoạt động. Người ta đoán rằng, có thể ông đã đụng với mafia Nga nên buộc làm thế. Cũng có người nói do khủng hoảng kinh tế - tài chính năm 1998 tại Nga nên Petr bán hết cổ phiếu. Dù có thế nào, thì cũng có lời đồn rằng hãng của ông trong cuộc “đánh chiếm” thị trường Nga đã thu được 500 triệu USD.

Tại quê nhà vào những năm đó, Petr đã đứng vững trên đôi chân của mình. Trước đó vào năm 1994, PPF đã mua 20% cổ phiếu của Hãng bảo hiểm Czech (CP). Sau đó 2 năm – 1996, Petr kiểm soát toàn bộ hoạt động của CP và đứng vào top 10 hãng bảo hiểm lớn nhất châu Âu.

Đến đúng thời khắc

Năm 2001, Petr trở lại với nước Nga và mở tại đây Hãng bảo hiểm Czech để một năm sau đó – 2002 mua lại ngân hàng nhỏ là Technopolis rồi đổi tên thành Home Credit and finance bank (HCFB), bắt đầu cho vay “nóng” để người dân mua sắm hàng tiêu dùng.

Hoạt động ngân hàng thường phải chi phí lớn, nhưng Petr không làm theo cách truyền thống: Tại 57 thành phố của Nga, HCFB có đại diện nhưng không thành lập chi nhánh. Tiền cho vay được tiến hành thông qua các cửa hàng bách hóa, còn trả nợ thì có thể đến các quầy gửi tiền tiết kiệm hoặc bất kỳ trạm bưu điện nào. Tại Nga khi đó chỉ có Ngân hàng Russian Standard cho vay tại các cửa hàng bách hóa, nhưng HCFB lại cho vay thấp với lãi suất hơn 10% và không đòi hỏi các điểm cho vay phải trả phí phục vụ. Kết quả vào năm 2003, vốn cho vay của HCFB đạt 5,2 tỉ rup. Một năm sau tăng lên 18,4 tỉ rúp và đến năm 2005 thị phần cho vay nóng của HCFB xấp xỉ với Russian Standard.

Trong chiến lược phát triển của mình, sở dĩ Petr chọn Nga là do nước này có điều kiện kinh tế - xã hội khá tương đồng với Czech. Nhưng quan trọng hơn, các đối thủ cạnh tranh tại đây không mạnh. Điều này cũng đúng đối với các nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây và một số nước châu Á. Vì thế vào năm 2004, ông mở văn phòng đại diện của PPF ở Bắc Kinh và thành lập Home Credit China. Đến năm 2005, mở Home Credit Kazakhstan tại Cộng hòa Kazakhstan và sau đó 2 năm – 2007 là Hãng bảo hiểm Kazakhstan. Hiện Home Credit Kazakhstan có đại diện tại 17 thành phố của nước cộng hòa Trung Á này, chiếm 40% thị trường cho vay và chuẩn bị thành lập một ngân hàng tại đây.

Chưa dừng lại ở đó, vào năm 2007 Home Credit mở tiếp văn phòng đại diện ở Belarus và mua lại số cổ phiếu đủ để kiểm soát Ngân hàng OJSC- Paritetbank. Tại Việt Nam, vào tháng 4.2008, Ngân hàng Nhà nước VN cho phép thành lập PPF Vietnam Finance Company Ltd, có văn phòng đại diện tại TP.HCM.

Còn ở Ukraine, Petr thành lập Hãng bảo hiểm Home Credit để đến năm 2006 mua liền một lúc 3 ngân hàng: Privatinvest (10 chi nhánh), Agrobank (20 chi nhánh) và Privat Credit (1.300 quầy rút tiền). Theo một số nguồn tin, tuy Home Credit Ukraine có khoảng 100 - 120 triệu USD tiền vốn chuyên để cho vay thông qua thẻ tín dụng, nhưng mua liền 3 ngân hàng nhằm mục đích ngoài cho vay thì còn để làm các dịch vụ khác. Tựu trung, bằng những bước đi khá chắc chắn, với chiến thuật “vết dầu loang”, Petr mở rộng phạm vi hoạt động của mình với doanh thu ngày một tăng.

Thuyền trưởng tài ba

Giờ đây, PPF Group của Petr Kellner là tập đoàn mạnh, mang tầm vóc quốc tế, chuyên đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản… Các chuyên gia luôn muốn tìm hiểu: Vì sao và do đâu từ một nhà kinh tế vô danh mà Petr đã xây dựng nên một “đế chế” hùng mạnh trải dài trên nhiều quốc gia? Câu trả lời khá đơn giản: Trước hết là con người. PPF chỉ tuyển dụng các cộng sự, các chuyên gia giỏi và luôn tạo mọi điều kiện để họ thể hiện hết tài năng của mình. Bên cạnh đó, dù Petr là người kín đáo nhưng PPF Group lại xây dựng được văn hóa của tập đoàn, đấy luôn là một cộng đồng mở, thân thiện nhưng sức cạnh tranh rất cao.

Không chỉ có thế, PPF còn ý thức được sứ mệnh của mình khi gánh vác nhiều trách nhiệm trong đời sống văn hóa - xã hội của Cộng hòa Czech. Tập đoàn luôn thực hiện các dự án từ thiện lớn để giúp các trẻ em thiểu năng, trẻ em của các gia đình nghèo khó. Bên cạnh đó, PPF thực hiện hàng loạt dự án, trùng tu các công trình kiến trúc, tượng đài hay tài trợ cho các triển lãm, các festival của Czech.

Nhiều tập đoàn, doanh nghiệp hiện đang khốn khó, thậm chí phá sản trong thời kỳ kinh tế toàn cầu suy thoái, nhưng với Petr và PPF Group thì khó khăn lại chính là cơ hội. Sóng to gió lớn, nhưng Petr vẫn đang dẫn dắt con thuyền PPF chinh phục những chân trời mới. Ông là người lường trước được những biến động, thấy rõ được những khó khăn, trắc trở, những thuận lợi để có thể đến đúng lúc và ra đi đúng lúc. Một chân lý tưởng như ai cũng biết, nhưng để thực hiện nó thì chỉ có số ít người tài năng như “đại đế” Petr Kellner. Đây mới là nguyên nhân chính để PPF Group ngày càng phát triển.

• Theo Thanh niên tuần san.