Trong nhiều câu chuyện rất đáng phấn khởi về cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan, tôi được đồng chí Nguyễn Văn Thiêm, Tham tán Thương mại, Sứ quán Việt Nam tại Ba Lan kể và cho đi tham quan Công ty VIPOLIMEX của anh Lê Kiếm - một doanh nhân nổi tiếng về hàng thủ công mỹ nghệ - là một trong 5 người thuộc Ban Quản trị của Hội doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan.

Tại trụ sở chính của Công ty VIPOLIMEX ở số 11A, trên đường phố Mizikowskiego, Stare Babice, ngoại ô Thủ đô Vác-sa-va, tôi được trực tiếp gặp anh Lê Kiếm - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty VIPOLIMEX. Với nụ cười rất thân thiện và điềm đạm, anh cho tôi biết: Năm 1989, khi Ba Lan có sự thay đổi về chính trị và kinh tế, lúc đó tất cả người dân đều được lập doanh nghiệp riêng và được tự do kinh doanh, hơn nữa khi các đầu mối xuất nhập khẩu của Nhà nước Ba Lan giải tán tạo nên sự thiếu thốn hàng hoá, trong đó có mặt hàng thủ công mỹ nghệ (TCMN). Chớp được cơ hội này, anh đã quyết định thành lập một doanh nghiệp chuyên kinh doanh mặt hàng TCMN. Anh cho tôi xem một số mặt hàng TCMN của Việt Nam được khách hàng quen biết, như: mây tre, gốm, sơn mài, thảm cói, đồ gỗ …

Nghe anh Lê Kiếm kể về con đường kinh doanh TCMN mà anh đã chọn, tôi cảm nhận được chính con đường này đã đưa anh từ một lưu học sinh, tốt nghiệp đại học mỏ luyện kim tại Ba Lan năm 1986, nay trở thành một doanh nhân nổi tiếng trong giới kinh doanh Việt Nam ở Ba Lan. Vốn là người Hà Nội, lại có kinh nghiệm của gia đình trong nghề buôn bán hàng TCMN, nên anh đã nhanh chóng tìm kiếm được các thông tin về nguồn hàng TCMN trong nước để nhập. Trong những đầu mối sản xuất kinh doanh hàng TCMN ở Việt Nam lúc đó, anh cho rằng mình đã rất may mắn gặp được một đơn vị của Nhà nước đã có thương hiệu nhiều năm là Tổng Công ty Thủ công mỹ nghệ ATEXPORT Hà Nội, và anh đã "mạo hiểm" ký một số hợp đồng nhập với số lượng lớn hàng hoá tồn đọng của Tổng Công ty này. Cũng chính quyết định đầu tư táo bạo đó lại là yếu tố quan trọng cho sự khởi đầu thành công của anh.

Tuy nhiên, thời gian đầu anh cũng gặp không ít khó khăn về “đầu ra”. Để tháo gỡ khó khăn mấu chốt này, anh giải đáp bằng cách dồn trọng tâm vào việc tìm kiếm khách hàng và tăng cường chào bán nhiều mẫu mã hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Anh đã dành nhiều thời gian liên tục tham dự các hội chợ tại nhiều địa điểm buôn bán quan trọng ở Ba Lan và mở nhiều đại lý bán các sản phẩm TCMN của VIPOLIMEX ở Thủ đô cũng như nhiều tỉnh, thành phố trên đất Ba Lan.

Bằng sự nhậy cảm, tinh tế và kinh nghiệm gia truyền về buôn bán hàng TCMN, anh đã thực hiện nhiều biện pháp, trong đó liên tục tìm tòi thay đổi mẫu mã, đặc biệt anh rất quan tâm đến nghệ thuật và kỹ xảo để tạo nên những điểm nhấn về đường nét của sản phẩm, kể cả cách đóng gói cho từng mặt hàng để tăng thêm phần hấp dẫn khách hàng… Không dừng lại ở những mẫu mã TCMN của Việt Nam, anh còn đi nhiều nước để tìm kiếm mẫu mã mới và học hỏi kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh mặt hàng TCMN. Hiện nay VIPOLIMEX có trên 5.000 mãu mã hàng TCMN được bày bán ở hầu hết các tỉnh, thành phố của Ba Lan, trong đó có khoảng trên 100 mặt hàng truyền thống của Việt Nam. Doanh thu của anh ngày một cao, mỗi năm đạt đến hàng triệu USD. Cùng với sự phát triển không ngừng trong kinh doanh hàng TCMN, sự mở rộng về bất động sản của VIPOLIMEX cũng hết sức ngoạn mục. Tới nay VIPOLIMEX đã có 2.400 m2 cửa hàng bày bán sản phẩm và nhà văn phòng trụ sở, 6.500 m2 kho hiện đại trên diện tích 30.000 m2 đất sở hữu tư nhân.

Anh tâm sự với chúng tôi, bên cạnh sự phát triển của VIPOLIMEX, anh luôn trăn trở tìm cách góp phần phát triển ngành mỹ nghệ của quê nhà. Hiện tại, hàng TCMN của Việt Nam vẫn còn không ít nhược điểm, không nhanh nhậy cải tiến, thay đổi đề tài, mẫu mã; khâu hoàn thiện sản phẩm chưa được tốt; giá mỗi sản phẩm tương đương vẫn còn cao so với Trung Quốc. Mặt khác, các cơ sở sản xuất hàng TCMN ở trong nước hầu hết còn nhỏ nên chất lượng hàng cũng như thời gian giao hàng khó đảm bảo được theo hợp đồng. Anh cho biết, các sản phẩm TCMN của Việt Nam muốn thu hút được nhiều khách hàng ở Châu Âu hay các thị trường khác thì mẫu mã phải luôn có thay đổi, sao cho vừa giữ được bản sắc truyền thống vừa phải có tính hiện đại phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Cụ thể là, cần chú ý các họa tiết đặc trưng của Việt Nam, nhưng cũng cần phải sáng tạo ra các mẫu hàng lưu niệm dùng trang trí trong nhà phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Muốn vậy, cần có sự hiểu biết về thị trường và có khả năng sáng tạo các mẫu mã mới, trong đó phải chú trọng trong khâu hoàn thiện và đóng gói sản phẩm.

Anh cũng cho chúng tôi biết, từ năm 2003 anh đã đầu tư cho đại gia đình của mình ở Việt Nam thành lập một công ty sản xuất hàng TCMN tại tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Từ cơ sở sản xuất này, anh rất hy vọng sẽ góp phần cùng các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mặt hàng TCMN Việt Nam phát huy những thế mạnh, từng bước khắc phục những hạn chế trong cách nghĩ, cách làm để đưa ngành TCMN của Việt Nam ngang tầm với những truyền thống vốn có, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng trong và ngoài nước.

• Theo dangcongsan.vn