Xét về những gì mà Frank Stronach đang có trong tay thì có thể nói ông là người hạnh phúc. Stronach là một trong số ít người giàu nhất Canada. Tập đoàn Magna do ông sáng lập là một trong những nhà sản xuất phụ tùng xe hơi lớn nhất thế giới. Magna có 326 cơ sở sản xuất, thiết kế, trung tâm thương mại tại 25 quốc gia trên thế giới, từ Bắc Mỹ đến Nam Mỹ, từ châu Âu đến châu Á. Magna có bạn hàng là hầu hết các nhà sản xuất xe hơi của thế giới. Ngay cả khi kinh tế toàn cầu suy thoái, thì vào năm 2008, tập đoàn Magna vẫn đạt doanh số 28 tỉ USD, lợi nhuận ròng là 71 triệu USD, trong đó 40 triệu USD thuộc về Stronach.

Tuy thế, Stronach vẫn chưa hài lòng với những gì đạt được. Từ lâu, ông luôn hướng tới thành lập dây chuyền sản xuất xe hơi khép kín mang thương hiệu của riêng mình. Vào năm 2007, ông định mua lại hãng Chrysler, nhưng không thành công. Giờ đây ông đang muốn thôn tính Opel để có thể hát khúc khải hoàn ca.

Trở về cội nguồn

Trong trường hợp thôn tính được Opel, thì trong lịch sử của Magna đây là thương vụ lớn nhất, nó nâng cao vị thế của Stronach trên trường quốc tế. Hơn thế đó cũng là sự quay về với cội nguồn châu Âu của nhà tư bản này.

Nói thế vì Frank Stronach sinh năm 1932 tại Áo. Đến năm 22 tuổi (1954), Stronach sang định cư tại Canada với vài đồng USD trong túi và một va-li đồ nghề. Cho đến nay ông luôn nhớ về mẹ của mình với những điều tốt lành. Bởi chính bà là người kiên quyết buộc con trai phải học nghề cơ khí. Vào năm 24 tuổi, Stronach bắt đầu sự nghiệp của mình khi mở xưởng sửa chữa xe hơi trong một ga-ra cũ ở Toronto. Đó cũng là nơi ăn, chốn ngủ của Stronach, nên xưởng này làm việc 24/24 giờ và vì thế khá đông khách.

Theo thời gian, xưởng sửa chữa xe hơi chuyển thành xưởng sản xuất các linh kiện nhỏ cho xe hơi. Đến năm 1969, hãng Multimatic Investments của Stronach nhận được đơn đặt hàng khá lớn từ General Motors (GM) của Mỹ: 300 ngàn chiếc giá đỡ để gia cố gương (kính) chống nắng. Bên cạnh đó bắt đầu quá trình sáp nhập hãng Magna Electronics với Multimatic Investments. Đến năm 1973, Magna International chính thức được thành lập.

Trong hàng chục năm trở lại đây, trải qua hàng loạt các cuộc sáp nhập, mua bán, Magna International trở thành tập đoàn có vị trí đáng kể trong ngành sản xuất xe hơi. Nhà văn Wayne Lilley, người viết tiểu sử của ông Stronach khẳng định trong cuốn Magna Cum Laude, 2006: “Với hơn 6 ngàn nhánh sản xuất, Magna là tập đoàn cung cấp linh kiện xe hơi lớn nhất thế giới”.

Bí quyết thành công

Sự thành công của Magna được các nhà chuyên môn đánh giá là nhờ hai cụm yếu tố chính. Cụm thứ nhất là Magna luôn luôn hoàn thiện kỹ thuật công nghệ và nó thể hiện chính sách của Stronach: “Chất lượng của sản phẩm và hướng đến thỏa mãn nhu cầu đa dạng của khách hàng. Thêm vào đó là sự mềm dẻo trong chính sách giá với giá cả mà khách hàng chấp nhận được”. Slogan của tập đoàn Magna cũng thể hiện chính sách này: Sản phẩm tốt nhất với giá tốt nhất. Bên cạnh đó cũng phải kể đến việc luôn cải tiến, hoàn thiện mẫu mã các linh kiện và đề nghị sử dụng thử (miễn phí) chúng đối với người đặt hàng.

Cụm yếu tố thứ hai là sự quan tâm đến con người. Tất cả các công nhân trong hãng của ông đều được sở hữu một lượng cổ phiếu nhất định. Nếu một công nhân có tay nghề giỏi bị hãng khác lôi kéo, hay muốn ra đi thì Stronach tìm mọi cách để đấu tranh đến cùng: đề nghị tăng lương, tăng lượng cổ phiếu cho người đó. Ông cho xây các sân tập thể thao, bể bơi, sân golf, nhà nghỉ, nhà trẻ dành cho các công nhân của mình.

Ngược lại, Stronach cũng yêu cầu các cộng sự phải làm việc hết mình, trung thực và thực hiện tốt những gì mà ông đề ra. Tại các xí nghiệp của Magna không có tổ chức công đoàn. Stronach không thể chịu đựng các câu hỏi đại loại như, tại sao vẫn có hàng chục triệu USD chảy vào tài khoản của ông, khi mà ông không còn điều hành trực tiếp tập đoàn? Trong những trường hợp như thế, khi diễn ra đại hội cổ đông, Stronach thường thẳng thừng: “Nếu ai không thích như thế, thì không ai cản trở người đó bán cổ phiếu của mình”. Thậm chí ông còn sẵng giọng: “Khi nào tôi không thích cửa hàng ăn đó, thì tôi sẽ không ăn ở đó nữa”. Stronach là ông hoàng, là chúa tể. “Trong ông trộn lẫn các tính cách của một thiên tài và cả một chàng hề” - nhà văn Wayne Lilley đã nhận xét về ông như thế.

Tuy vậy, điều đáng ngạc nhiên là ít có ai bỏ Stronach ra đi. Vào đầu những năm 1990, có lúc Magna đứng bên bờ vực phá sản, giá cổ phiếu xuống thấp mức kỷ lục: 2 USD. Nhưng đến năm 2005, cổ đông của Magna hết sức vui mừng, khi giá trị cổ phiếu của họ tăng gấp 50 lần. Vì điều này mà họ có thể tha thứ cho các chuyện khó chịu từ người sếp của mình - Frank Stronach.

Thước đo hạnh phúc

Là người nhiệt huyết, đầy sức cuốn hút, khó ai có thể kiểm soát nổi và chính vì thế Stronach cũng phạm không ít sai lầm. Có lần người ta tặng Stronach một con ngựa đua và ông đắm chìm trong thế giới mới lạ này. Ông tìm mua tại Mỹ và Canada các giống ngựa tốt và lai giống chúng. Để làm việc này, Stronach thành lập riêng hãng Entertainment Corp., do con trai của ông là Andrew đứng đầu. Entertainment Corp., và Stronach nhận được nhiều giải thưởng trong các cuộc đua ngựa, nhưng về khía cạnh kinh tế đó lại là thất bại. Hàng chục triệu USD đã đi tong vì thú chơi này và kết quả là vào tháng 3.2009, Entertainment Corp., tuyên bố phá sản.

Hay vào năm 1999, Stronach đầu tư vào CLB bóng đá Austria của thành Vienne. Hàng “núi” tiền được dốc vào CLB này, nhưng trong vòng 6 năm Austria chỉ vô địch giải quốc gia 2 lần. Thất vọng và chán nản, năm 2005 Stronach giã từ lĩnh vực thể thao chuyên nghiệp. Đó là chưa kể thua lỗ khi Stronach muốn thành lập mạng lưới nhà hàng cũng như xuất bản tạp chí giấy láng Vista. Trước đó, vào năm 1988, ông còn có tham vọng chính trị, nhưng đã thất bại khi ra tranh cử vào Quốc hội Canada.

Dù không phải là người toàn bích, nhưng trong lĩnh vực xe hơi, Stronach là người đáng kính. Khi hãng Opel của Đức lụn bại do hãng mẹ GM phá sản, thì Stronach là người tin rằng mình có thể giúp hãng này làm ăn có lời. Cách nay 2 tuần, GM nhận được 3 hồ sơ xin đấu thầu Opel từ Magna, hãng RHJ của Bỉ và tập đoàn chế tạo xe hơi BAIC của Trung Quốc. Nhưng dường như Chính phủ Đức (đã đồng ý tài trợ 1,4 tỉ euro cho Opel) sẽ chọn lựa Magna. Bên cạnh đó một ngân hàng Nga cũng đồng ý cho Stronach vay 500 triệu euro và theo kế hoạch của ông: Nga sẽ là thị trường chính của Opel khi hãng này phục hồi sản xuất.

Ngoài ra, Magna của tỉ phú người Canada đang thiết kế và sản xuất hệ thống động cơ xe hơi điện cho hãng Ford. Ông đang muốn mua lại bản quyền toàn bộ dây chuyền sản xuất loại xe được cho là của thời đại mới này. Stronach tính rằng, sau 6 năm nữa, xe hơi điện sẽ chiếm 15% thị trường xe hơi và đến năm 2020 sẽ tăng lên 30%. Tập đoàn Magna của ông nhiều khả năng sẽ là nhà sản xuất xe hơi không chạy bằng xăng lớn nhất thế giới.

Giống như một ông hoàng, Stronach muốn xây dựng tượng đài cho mình sau khi giã từ cuộc đời. Đó là đế chế sản xuất xe hơi do chính ông tạo dựng. Đam mê kiếm tiền và giỏi làm ra tiền, thế nhưng ông lại luôn nói rằng: “Thành công trong cuộc sống chỉ có một thước đo – đó là cấp độ hạnh phúc mà bạn đạt được”. Stronach hạnh phúc, nhưng trong lúc này đó là hạnh phúc chưa trọn vẹn.

• Theo Thanh niên tuần san.