Buổi sáng mưu sinh

Tôi theo Đặng xuống chợ Vic vào một buổi sớm mùa đông lạnh giá. Quấn chiếc áo khoác chặt quanh người, siết lại khăn quàng cổ, kéo chiếc mũ sụp xuống tận mắt, chúng tôi co ro trong tiếng gió thổi ù ù qua tai. Đồng hồ chỉ gần sáu giờ sáng, gà gật giữa dưới ánh đèn vàng là những bóng người lặng lẽ chờ đợi chuyến tàu sớm cho một ngày mưu sinh.

Trong bóng đêm còn phủ dày đặc giữa màn sương trắng, nhìn từ bên ngoài chợ Vic như chưa tỉnh giấc nồng. Vài chiếc xe tới lui vào kho vận chuyển hàng nông sản vào các sạp trong chợ. Khu vực hàng quần áo và đồ lưu niệm ngổn ngang những chiếc tủ sắt, xe chở hàng và cây cọc. Công việc dựng sạp bắt đầu. Theo Đặng, hầu hết những người làm việc này là sinh viên tranh thủ dậy sớm đến chợ dựng sạp trước giờ đi học. Tiếng các cọc sắt bắt đầu khua rổn rảng khắp nơi. Đó đây, vài người tranh thủ làm cốc cà phê nóng cho ấm người hay chúi mũi đọc nhanh tờ tin buổi sáng.

Khác với khu vực quần áo và hàng lưu niệm, nơi bán hàng nông sản sôi động hơn cả với những quầy hàng đầy màu sắc. Này là những trái cà chua đỏ mọng, kia là những bó rau xanh rờn, đấy là những rổ cam tròn căng bóng, cạnh đó là khay bắp vàng ươm trông thật hấp dẫn… Người đi chợ sớm phần lớn là các cụ già chậm rãi đẩy xe dạo quanh chào nhau, sà vào các hàng quen vừa mùa sắm vừa trò chuyện. Cũng có không hiếm những anh bạn trẻ tuổi, mặc đồ công sở nghiêm trang tay xách nách mang vài giỏ trái cây và đồ ăn mới tinh tươm. Anh chàng bốc vác khu vực hàng cá toe miệng cười, hài hước tạo dáng trước ống kính và không ngại ngần viết ngay địa chỉ Facebook để nhận hình.

Cái ‘hồn’ của chợ Vic

Trong diện tích hơn 17 héc-ta, chợ Vic có đầy đủ các mặt hàng từ thủ công mỹ nghệ, đồ gia dụng, nông sản, hải sản, trái cây tươi, rượu cho đến quần áo, giày dép, mỹ phẩm... Theo các tạp chí du lịch, chợ Vic là chợ mở lớn nhất ở khu vực bán cầu nam. Có lẽ chính vì vậy mà cái tên Queen Victoria được đặt một cách khéo léo, bởi không chỉ là “nữ hoàng” của các khu chợ ở Melbourne, chợ Vic còn được mệnh danh là “nữ hoàng” của các khu chợ trên toàn nước Úc.

Với nhiều người dân Úc, đây là nơi họ chạm vào hơi thở cuộc sống. “Khác với các siêu thị lạnh băng cùng hàng hóa được làm sạch, đóng gói kỹ càng, chợ Vic là nơi chúng tôi cảm nhận được thịt cá từ động vật khi nhìn thấy những chú heo được treo nguyên con trước hàng thịt, chúng tôi hình dung được rau củ mọc từ những cánh đồng bát ngát khi chạm vào những lớp đất còn dính lại dưới rễ cây. Hơn tất cả, chúng tôi hiểu được những giọt mồ hôi nhọc nhằn và nguồn sinh lực dồi dào từ những người lao động chân chất”, Laura - cô bạn người Úc mới quen khẽ khàng tâm sự. Như đáp lại lời cô, anh Tây hàng thịt đeo khuyên tai to đùng to đoàng cất giọng rao hàng lanh lảnh như giọng nghệ sĩ Opera âm vang khắp khu nhà lồng chợ.

Ánh nắng chan hòa khắp nơi nơi, người đi chợ đông dần. Chúng tôi sà vào hàng Brastwurst, nếm thử món xúc xích ngon bậc nhất Melbourne trong cái se lạnh trong lành của buổi sớm mai, thật thú vị. Các quán bánh ở đây khá ngon và rẻ. “Sinh viên như bọn mình làm xong chỉ cần ra mua ổ bánh mì xúc xích hay bánh nhân thịt giá vài đồng là xong bữa trưa ngon lành”, Đặng nháy mắt.

‘Ngã tư’ văn hóa

Đến với chợ Vic là bước vào một trong những trung tâm văn hóa, lịch sử của người dân Melbourne. Bạn có thể tìm thấy anh chàng người Bôlivia điển trai bán những chiếc áo thêu, giỏ xách hoa văn của dân tộc anh. Bạn có thể nghe được tiếng nói của nhiều vùng miền trên toàn thế giới. Châu Á có, Châu Âu có, Châu Mỹ có, cả các nước Châu Phi hay những ông già da đỏ tại các sạp bán hàng hoặc đi dọc ngang trong chợ. Thỉnh thoảng, có thể bạn lại như tôi, xốn xang khi bắt gặp một hàng bán nón lá quê nhà hay thích thú ngắm nhìn một tà áo đủ màu sắc của cô gái Ấn, hào hứng với phong cách bốc lửa của nàng digan.

Hơn một thế kỷ qua, khu vực rộng lớn và sôi động này là nơi đáp ứng nhu cầu của hơn chín triệu khách hàng mỗi năm, với hơn một ngàn lượt khách mỗi ngày. Những ngày cuối tuần, chợ có thể đón đến hơn ba ngàn lượt khách đến mua sắm và tham quan. Chợ còn tổ chức nhiều sự kiện theo mùa, nhận hướng dẫn tham quan cho các trường học và triển lãm nông sản hàng năm.

Với chính sách khá thú vị là các sạp kế nhau không được bán những mặt hàng giống nhau, ban quản lý chợ tạo ra khoảng không gian cần thiết và sự cạnh tranh lành mạnh giữa các sạp. Braney - anh chàng bán vớ cho hay: “Như sạp của mình chỉ được bán vớ và đồ lót thôi nhé. Mình không được phép bán mũ và găng tay, dù nó cũng là loại hàng ấm”. Không những vậy, theo quy định chung, chỉ có những sạp lớn, bán lâu năm mới có được vị trí cố định, còn những sạp khác chuyển chỗ mỗi ngày. Ban quản lý cung cấp đầy đủ sơ đồ và cho phép mỗi sạp được đóng cửa nghỉ với số ngày giới hạn trong năm.

Hai giờ chiều, hàng quán lục tục đóng cửa, sản phẩm bắt đầu đồng loạt hạ giá. Có những hàng thịt, cá giảm đến 50%. Nhân viên tại các sạp, bất kể Tây hay Ta, tăng cường di chuyển dọc theo các đường đi của nhà lồng chợ, tay cầm sản phẩm và biển quảng cáo, miệng rao lanh lảnh, rộn ràng. Đó cũng là thời gian người mua hàng vào chợ đông nhất, tìm mua đồ rẻ cho bữa ăn gia đình.

Những chàng sinh viên lại xuất hiện với vai trò cũ - dọn sạp. Những thanh sắt được dỡ ra, hàng hóa được xếp lại cất vào thùng, đợi xe chở vào kho lưu trữ. Đội dọn dẹp vệ sinh hoàn tất công việc cũng là lúc kết thúc một ngày làm việc nhịp nhàng.

Chợ Vic nghỉ ngơi, để hôm sau một cuộc sống mới lại bắt đầu.