Đừng nhầm 'football' là bóng đá tại Úc vì nếu ở bang Victoria thì người Úc sẽ hiểu bạn đang nói đến 'footy' và ở New South Wales thì họ sẽ nghĩ đến 'rugby'. Bóng đá được gọi là 'soccer' tại Úc và vì vậy đội bóng đá của Úc có tên thân mật là 'Socceroos'. Có một điều để liên hệ giữa ‘football’ của người Úc với bóng đá - đó là tình yêu và sự hâm mộ của dân Úc với môn thể thao này cũng giống như nhiều nơi trên thế giới với môn thể thao vua.

Ấn tượng ban đầu

Đối với người mới nhập cư tới Úc và người nước ngoài thì thật khó có thể hiểu tại sao người Úc lại yêu thích môn thể thao này đến vậy.

Xiao Ning, một phóng viên Trung Quốc, sang Úc sinh sống được gần hai năm nhắc đến footy thì thốt lên rằng: “Thật là một môn thể thao đầy bạo lực!”

Nếu mới xem 'football' (footy), bạn sẽ thấy 36 cầu thủ hùng hục lao vào nhau cùng giành giật một trái bóng hình bầu dục, họ có thể cầm bóng, đá bóng và cả ném bóng vào khu cầu môn là 4 cái cột rất cao, rất rộng và không có người giữ gôn… hình như họ còn được phép ‘động thủ’ với nhau nữa. Người ta thường nói đùa rằng xem chơi footy giống như xem 36 người đàn ông đuổi bắt một con gà mái vậy.

Nói đến footy, tôi lại nhớ anh chàng Justin, người đầu tiên khiến tôi chú ý đến môn thể thao này. Tôi biết anh chàng người Úc này cách đây 10 năm khi anh tình nguyện đến Việt Nam dạy tiếng Anh. Mỗi tuần Justin đi chơi footy với những người bạn Úc của mình tại Hà Nội. Tôi gặp Justin một lần khi anh đi chơi về, người lấm lem bụi đất, mặt và tay đầy những vết trầy xước. Tôi bối rối hỏi: “Bạn đi đâu về vậy? Bạn bị ai đánh à?” Justin xua tay cười nói: “Không, tôi không sao cả. Tôi đi chơi footy về”. Khi đó, tôi đã từng nghĩ giống như Xiao Ning – đây quả là một môn thể thao đầy bạo lực.

Kéo mọi người lại gần nhau hơn

Người Úc say mê ‘football’ đến kì lạ. Nếu như bạn được các giáo viên tiếng Anh dạy rằng cách dễ nhất để mở đầu một câu chuyện với một người là nói chuyện về thời tiết thì có lẽ cách dễ gợi chuyện dễ thứ nhì đối với người Úc là nói chuyện về footy.

Khi mới sang Melbourne, tôi có ‘tậu’ được một chiếc khăn len sọc ngang pha đen và trắng. Vô tình hai màu này là màu tượng trưng cho huy hiệu của đội Collingwood - một trong những đội bóng có số lượng fan hâm mộ lớn nhất Melbourne. Cũng vì thế mà mỗi lần lên xe điện trong thành phố lại có người hỏi thăm tôi có khỏe không và hỏi tôi có phải là fan hâm mộ của đội Collingwood không.

Người tôi nhớ nhất trong năm đó là một cụ già với mái tóc trắng, dáng đi đã còng. Ông ngồi cạnh tôi, móm mém cười và khen chiếc khăn của tôi rất đẹp cũng như hỏi liệu tôi là một fan của Collingwood. Quá quen với câu hỏi này, tôi cười đáp lại ông chỉ là vô tình thích hai màu đen trắng mà đây lại là màu của đội những con chim ác là Úc (magpie, linh vật của Collingwood). Tôi hỏi ông về đội bóng này, ông mỉm cười nói với tôi: “Bạn có một sở thích rất đặc biệt. Đúng là tôi rất yêu quí đội bóng ấy. Tôi là fan trung thành của Collingwood 50 năm nay…” Cứ thế, ông tiếp tục nói rất lâu về đội bóng yêu thích của mình với niềm tự hào sáng bừng trong mắt. Ông kể cho tôi về lịch sử của đội bóng và 1072 cầu thủ đã từng thi đấu dưới màu áo Collingwood cùng tài năng của họ… Tôi chẳng hiểu hết và cũng không nhớ hết những gì ông nói nhưng cảm thấy trong lòng mình vui với ông và chắc hẳn ông cũng hạnh phúc khi được chia sẻ lòng mình với một cô bé thích hai màu đen trắng.

‘Chiến lược footy’

Footy cũng có thể khiến những người lạ trở thành quen thân nhau. Tôi được một người bạn làm việc ở một hãng buôn bán phụ tùng ô tô cho biết để làm người bán hàng qua điện thoại tại Úc bạn phải biết footy. Bằng chứng là 10 phút đầu tiên nói chuyện điện thoại với khách hàng của tất cả nhân viên bán hàng trong hãng của anh đều liên quan đến chủ đề footy. Thêm vào đó, một anh bạn làm đại diện bán hàng cho công ty xuất nhập khẩu cũng mách nhỏ cho tôi biết cách làm thân với khách hàng nam giới dễ nhất là hãy hỏi đội bóng yêu thích nhất của họ là gì và cho họ 15 phút nói về nó, sau đó bạn sẽ luôn lấy được đơn đặt hàng.

Liều lĩnh, tôi cũng thử áp dụng ‘chiến lược footy’ khi làm quen với gia đình của cựu đại sứ Úc tại Việt Nam - ông Bill Tweddell - tại một buổi tiệc tối. Kết quả ngoài mong đợi, câu chuyện xã giao giữa chúng tôi trở nên rất thân mật khi biết ông là fan hâm mộ của đội St Kilda và vợ ông ủng hộ Western Bulldogs.

Footy trong gia đình

Một điều thú vị tôi khám phá được là cách người Úc truyền lại ‘tình yêu footy’ trong gia đình. Thường thì các ông bố sẽ là người xác định đội bóng mà gia đình mình sẽ ủng hộ. Các bà vợ luôn là người ăn theo và những đứa con sẽ chẳng có chọn lựa nào khác vì từ nhỏ đã được ‘huấn luyện’ để chỉ trung thành với mỗi một đội bóng mà thôi.

Tuy nhiên, cũng có những đứa ‘cứng đầu’ và có sở thích riêng của mình.

Anh Paul là một người Úc, lấy vợ người Việt và có ba cậu con trai tuổi từ 6 đến 10. Anh là fan hâm mộ của đội North Melbourne (linh vật là Kangaroo). Dù ‘tẩy não’ được hai đứa lớn nhưng chỉ có đứa út là kiên quyết không theo ‘màu cờ sắc áo’ của gia đình.

Cậu nói: “Daddy xem con Tiger (đội Richmond) có dũng mãnh hơn con Kangaroo không. Con Tiger cắn một cái là Kangaroo chết tươi.”

Phụ nữ và footy

Người ta đồn thổi rằng phụ nữ đi xem footy đơn giản vì họ thích xem những chàng trai cơ bắp có thể hình đẹp mặc quần đùi bó sát chạy trên sân cỏ mà thôi.

Điều này không hoàn toàn đúng.

Jasmine, một cô gái trẻ người Úc gốc Việt, kể rằng người đưa cô đến với footy là anh người yêu cũ của cô. Hàng tuần mỗi mùa footy họ luôn đến sân vận động khi đội St Kilda đá. Dù là một người không thật say mê thể thao nhưng khi chia tay với mối tình ấy, điều bất ngờ nhất đối với Jasmine là cô nhớ footy. Jasmine cho biết cô nhớ cảm giác ở sân vận động được hòa vào đám đông hò hét và cổ vũ cũng như chứng kiến những cú ghi điểm từ giữa sân... Giờ đây dù đã có người yêu mới và cô không hay đến sân vận động nữa nhưng cô vẫn xem các trận đấu cho ‘đỡ ghiền’.

Có một lý do nữa phụ nữ Úc thích footy bởi vì đơn giản là bản chất người Úc yêu thích những hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên lý lẽ này chỉ để bao biện cho việc họ biết rằng những người đàn ông Úc “sẽ bị cuốn hút theo những cô gái có thể nhận xét rằng đội bóng này mạnh vì có các trung vệ tuyệt vời, vì họ có thể làm được thế này thế nọ…” (theo lời một phát thanh viên trên radio)

… thấm trong huyết mạch của người Úc

Ngẫm lại cho cùng thì có lẽ sự đam mê footy của người Úc bởi môn thể thao này có bề dày lịch sử cả 150 năm tại đất nước này. Tình yêu này được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nếu bạn hỏi người Úc lý do yêu thích footy thì họ sẽ nói:

“Bởi vì sẽ chẳng phải là một người Úc nếu tôi không thích footy.”