Giáo sư Brendan Mackey thuộc trường Đại học Quốc gia Úc, nhà khoa học nghiên cứu về môi trường, cùng các đồng nghiệp đã công bố những phát hiện trên trong tạp chí Proceedings of the National Academy of Science.

“Hiện nay mọi người đang chú ý đến các phương pháp giảm thiểu khí thải do phá rừng và suy thoái rừng ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, chúng ta cũng không được quên vấn đề khí thải từ những khu rừng tự nhiên ở các nước kinh tế phát triển như Úc”, Mackey cho biết.

Trong nghiên cứu đầu tiên của loạt nghiên cứu về vấn đề này, Mackey và đồng nghiệp đã so sánh lượng carbon tích lại trong một đơn vị diện tích ở 132 khu rừng trên thế giới, từ rừng Amazon ở vùng nhiệt đới đến các rừng ôn đới ẩm như rừng lương thanh trà (Eucalyptus regnans) ở vùng Central Highlands (Cao nguyên miền Trung) tiểu bang Victoria.

Các nhà khoa học tính tổng lượng sinh khối tích tụ trong đất, trong thực vật sống và chết ở mỗi khu rừng.

Những phát hiện đáng ngạc nhiên

Mackey và các đồng nghiệp phát hiện thấy mật độ carbon tích tụ lớn nhất là trong khu rừng nằm ở vùng Central Highlands tiểu bang Victoria. Khu rừng này tích trữ 1.900 tấn carbon/héc-ta.

Khu rừng có mật độ carbon dày đặc nhất này là rừng lương thanh trà chưa bị chặt phá trong hơn 100 năm. Mackey cho biết cây lương thanh trà sống ít nhất 350 năm.

Ông cho biết những khu rừng ôn đới ẩm ở New Zealand, Chile và bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ cũng có mật độ carbon tương tự nhưng thấp hơn.

Mackey cho biết kết quả so sánh cho thấy một khu rừng nhiệt đới trung bình tích trữ khoảng từ 200 đến 500 tấn carbon/héc-ta. “Nhìn chung các khu rừng nhiệt đới được coi là nơi tích trữ nhiều carbon nhất bởi các khu rừng này sinh sôi mạnh nhất và cây cối phát triển nhiều nhất”.

Tuy nhiên, Mackey cho rằng các nhà nguyên cứu đã bỏ qua một thông tin: gần nửa số carbon tích tụ trong rừng ôn đới như rừng lương thanh trà là ở những cây bị đổ hay những phần thân cây đã chết.

Ở những khu rừng nhiệt đới, những thân cây chết nhanh chóng phân hủy và khí cacbon phát thải vào bầu khí quyển thông qua quá trình hô hấp của cây. Ngược lại, ở những khu rừng ôn đới ẩm, nhiệt độ đủ ấm để giữ nhịp độ tăng trưởng tốt cho cây nhưng phần cây chết lại phân hủy chậm hơn nhiều và những sinh khối chết chứa nhiều carbon tồn tại lâu hơn.

Những gợi ý cho hoạch định chính sách

Mackey cho biết các phát hiện trên củng cố vai trò của rừng trong việc dự trữ carbon và giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu.

Mackey cũng cho rằng nghiên cứu này đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ những khu rừng có mật độ carbon dày đặc ở các nước phát triển.

Mackey cho biết theo dự thảo Nghị định thư Tokyo, các nước không phải chịu trách nhiệm về lượng carbon thất thoát do các khu rừng nguyên sinh bị suy thoái và chặt phá. Ông cho rằng các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu sắp tới ở Copenhagen sẽ phải sửa đổi lại điều khoản này.

Trong khi đó, ngành lâm nghiệp Úc cho rằng việc đốn gỗ ở các khu rừng lâu năm là điều quan trọng để giảm nguy cơ cháy rừng gây phát thải khí cacbonic.

“Nếu chúng ta rào và giữ lại những khu rừng này, chúng ta sẽ làm tăng nguy cơ cháy rừng. Việc đốn gỗ đóng vai trò quan trọng cho tương lai của vấn đề biến đổi khí hậu. Nếu nhìn vào lượng khí thải từ các đám cháy rừng thì ta thấy vấn đề này hoàn toàn đúng”, Allan Hansard, Giám đốc điều hành Hiệp hội Lâm nghiệp Quốc gia Úc (National Association of Forest Industries) phát biểu với Đài ABC.

Tuy nhiên, Mackey phản bác lại khi ông cho rằng hầu hết lượng carbon nằm trong các sinh khối và đất không bị cháy trong các đám cháy. Hơn nữa việc đốn gỗ cũng làm tăng nguy cơ cháy rừng do việc mở cửa rừng, tăng lượng chất đốt trên mặt đất rừng và làm rừng khô hạn.

Trồng rừng?

Mackey cho biết nhiều người hiểu nhầm rằng rừng mới trồng tích lũy nhiều carbon hơn rừng trưởng thành. Có thể rừng đang phát triển hút được nhiều carbon hơn nhưng cần lưu ý đến tổng lượng carbon mà một khu rừng có thể tích trữ.

Do carbon bay hơi nhanh hơn nhiều so với tốc độ tích tụ, Mackey cho rằng cách tốt nhất để tích lũy carbon là bảo vệ những khu rừng già. “Nếu con người phá hoại một phần khu rừng già với 1.900 tấn carbon tích tụ bên trong thì sẽ phải cần hàng trăm năm để có thể lấy lại được lượng carbon này.”